چند قدم مانده به  ساحل ...

این جملات را بار ها از زن و شوهر های مختلف در طبقات اجتماعی واقتصادی متفاوت شنیده ام..

- مرا درک نمی کند

- با هم تفاهم نداریم

- حرف مرا نمی فهمد

- احساس تنهایی می کنم

- و.........

این اتفاق وقتی می افتد که زوجین همدل"مهارت همدلی" را به درستی فرا نگرفته اند. از ویژگی های مهم مهارت همدلی، دست یافتن افراد به این  توانایی است که از دریچه چشم دیگران به مساله نگاه کند. به طور مثال مرد با نیازهای زن آشنا می شود و نیاز به گفتگو، حمایت عاطفی، نیاز به پشتیبان و حامی را درک نموده از طرفی در برخورد با مسایل و مشکلات زندگی تمام جوانب مساله را بررسی می کند و در این صورت است که این مهارت را دارد که مشکل همسر خود را به درستی و به معنای واقعی حس و آن را درک کند، در این صورت است که می گوییم چنین شخصی به مهارت همدلی دست یافته است.

همدلی،توانایی درک احساس شخص دیگراست. توانایی اینکه مسایل را بتوانیم از زاویه نگاه او ببینیم. همچنین،این توانایی شامل انتقال توجه ازخود وفعالیتهای مان به شخص دیگر است.

برای همدلی باید بکوشیم خود را جای دیگری بگذاریم و دنیا را از چشم او ببینیم.  سعی کنیم تصور کنیم که آنها درهمان لحظه چه تجربه وحسی دارند. مهمترین مولفه همدلی تلاش برای درک طرف مقابل است.

* تأثیرمثبت همدلی

شخصی که با او همدلی می شود احساس درک شدن، پذیرفته شدن، مورد عشق واقع شدن ، دوست داشتنی بودن ومهم بودن می کند.  

اظهارفعالانه همدلی موجب  می شود این احساس در فرد مقابل ایجاد شود که باارزش است. این تجربه افراد را صمیمی ترمی کند در نتیجه مدیریت وحل مسایل را آسانترمی گردد.  

* چه چیزی مانع همدلی می شود؟

همدلی صمیمیت وعلاقه مندی درارتباط زناشویی را افزایش می دهد.مهمترین موانع، فعالیتها و روابط سخت خودمان است.  برای خیلی ازما مشکل است که خود را ازتفکرات مان رها کنیم وسعی کنیم دنیا را ازطریق چشمان دیگران ببینیم.  

هنگامی که دیگران عصبانی هستیم در دنیای خود غوطه وریم،احساس تهدید می کنیم. به جای اینکه خودمان را جای طرف مقابل بگذاریم گرایش به حمله وحالت دفاعی داریم. همین منجر به افزایش تعارضهایی می شود که می توانستیم ازطریق همدلی از آن پیشگیری کنیم. کسانیکه می توانند خودشان را به جای دیگران بگذارند بهترمی توانند همدلی کنند.  همدلی ،آنها رامهار می کند و از واکنشهای پرخاشگرانه پیشگیری می شود.

*** ممکن است مردان بعضی از موانع را داشته باشند اگر معتقد باشند ابراز احساسات مختص زنان وصفتی زنانه است. آنها ممکن است معتقد باشند که مردانگی از طریق قدرت ومنطق نشان داده می شود وهیچ جایی برای احساسات درآن وجود ندارد. امروز،این موانع یک ایده کهنه انگاشته می شود. اما اینها هنوزهم در ذهن بعضی از مردان وجود دارد.برای رسیدن به مهارت همدلی نیازمند برداشتن گام هایی هستیم از جمله:

1-گوش دادن فعالانه

یکی از مهمترین اصول ارتباط گوش دادن فعال آن است. اگرچه این نوع گوش دادن واضح به نظر می رسد اما در واقع  ما همیشه آنچنان که باید گوش نمی دهیم.

* گوش دادن فعال به معنی علاقه مند بودن به آنچه شخص مقابل می گوید است.

 این به این معنا نیست که ما باید باهرچیزی که گفته می شود موافقت کنیم. آنچه ما باید انجام دهیم این است که امکان اظهار دیدگاه ومشکل را به شخصی که در حال صحبت است بدهیم. علاوه براین،گوش دادن فعال شامل علاقه خالصانه، تماس چشمی، موقعیت بدنی متمایل، اجتناب از قطع کردن سخنان طرف مقابل است. گام بعدی گوش دادن فعال، خلاصه کردن سخنان طرف مقابل با کلمات خودمان است. ارایه سخنان طرف مقابل باکلمات خودمان می تواند نشان دهد که به درستی هرآنچه که طرف مقابل گفته درک کرده ایم.

درگوش دادن فعال به موارد زیر توجه کنیم:

  * داشتن تماس چشمی نه خیره شدن.

 *  موقعیت بدنی راغب (متمایل).

 *  نشان دادن توجه.

 *حفظ آرامش ومنتظرماندن تا زمانی که چیزی گفته شود.

*  قطع نکردن صحبتهای طرف مقابل وتفسیرنکردن .

* خلاصه کردن آنچه طرف مقابل گفته است.

داشتن رفتارهای زیر به معنای همدلی نکردن است

* نگاه نکردن به طرف مقابل

* دوری کردن

 *غفلت کردن

 * سخنرانی کردن

 *قطع کردن صحبتهای طرف مقابل

 * نگاه کردن به تلویزیون بدو توجه به او

 * متهم ساختن

* رفتارتمسخرآمیز

همدلی به ما کمک می کند تاخود مان را به جای طرف مقابل بگذاریم تا ازاین طریق احساسات وتفکرات فرد را درک کنیم.

2-  هماهنگ وسازگارباشیم

بخشهای کلامی وغیرکلامی پیام باید هماهنگ باشد. یعنی اینکه احساساتی که ما در چهره مان نشان می دهیم باید با آنچه که درهمان لحظه می گوییم منطبق وهماهنگ باشد.

3- دقیق باشیم

باید تمام تلاشمان را بکنیم که درآنچه می خواهیم بگوییم دقیق باشیم.

4-به جای اینکه طرف مقابل را فاعل قرار دهیم از"من" استفاده کنیم

نادرست: تو خیلی خسته کننده ای،چون همیشه مرا  نگران می کنی .

درست: من خیلی نگران شدم وقتی سروقت خانه نیامدی.

مهارت همدلی از جمله مهم ترین مهارت ها در زندگی به ویژه زندگی مشترک است. همدلی به معنای تلاش برای فهم موقعیت طرف مقابل است، یعنی درک و پذیرش او آن گونه که هست نه آن گونه که ما می خواهیم باشد، همدلی یعنی اینکه در موقعیت های مختلف زندگی قبل از هرگونه برخورد واکنشی نسبت به طرف مقابل، خود را به جای او بگذاریم و از دریچه دید طرف مقابل به مساله نگاه کنیم. باید به خاطر داشت برای دست پیدا کردن به این مهارت باید خود و طرف مقابل را خوب بشناسیم و با نیازها و عقاید یکدیگر کاملا آشنا باشیم.